Struktura wyroku PL - rozłóż orzeczenie i streść ekstraktywnie

Filozofia

Streszczenie wyroku, które parafrazuje, zmyśla. Model „podsumowując" uzasadnienie często przesuwa akcenty albo dopisuje tezę, której sąd nie postawił. Ten skill robi inaczej: segmentuje orzeczenie na role retoryczne i streszcza ekstraktywnie - wybiera i cytuje zdania źródłowe, nie przepisuje ich własnymi słowami. To, co czytasz w streszczeniu, jest słowami sądu.

Mechaniczna segmentacja + ekstrakcja kluczowych zdań. Parafraza i ocena zostają prawnikowi.

Role retoryczne polskiego orzeczenia

Segmentuj tekst na poniższe role (nie każde orzeczenie ma wszystkie):

1. Komparycja - sygnatura, sąd, skład, data, strony, przedmiot sprawy.
2. Sentencja (rozstrzygnięcie) - co sąd orzekł (oddala, zasądza, uchyla, zmienia). Sedno wyniku.
3. Stan faktyczny - ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę.
4. Przebieg postępowania - co działo się w instancjach niżej / wcześniej.
5. Zarzuty i wnioski stron - podstawy zaskarżenia, żądania, stanowiska.
6. Podstawa prawna - powołane przepisy (przekaż do ekstraktor-cytatow-pl).
7. Rozważania sądu - rozumowanie prawne, wykładnia, subsumcja.
8. Teza / ratio decidendi - reguła rozstrzygająca, dla której wyrok jest cytowany.
9. Zdanie odrębne - jeśli jest (votum separatum), oznacz osobno - to nie jest stanowisko sądu.

Workflow

1. Wczytaj orzeczenie (np. z saos-orzecznictwo albo wklejony tekst).
2. Segmentuj na role powyżej - przypisz fragmenty, oznacz role nieobecne.
3. Streść ekstraktywnie - dla każdej istotnej roli wybierz 1-3 zdania KLUCZOWE i zacytuj je dosłownie (z offsetem/stroną), nie parafrazuj.
4. Wskaż ratio - jedno-dwa zdania, dla których to orzeczenie się powołuje (zacytuj, nie streszczaj).
5. Wypisz powołane przepisy i orzeczenia - przekaż do ekstraktor-cytatow-pl, a dalej do citation-grounding-pl do weryfikacji.

Format wyjścia

ORZECZENIE: <sąd>, <sygnatura>, <data>
ROZSTRZYGNIĘCIE (sentencja): "<cytat sentencji>"

STRESZCZENIE EKSTRAKTYWNE (cytaty źródłowe):
- Stan faktyczny: "<zdanie kluczowe>" (s.X)
- Zarzuty: "<...>" (s.X)
- Rozważania sądu: "<zdanie nośne rozumowania>" (s.X)

TEZA / RATIO: "<cytat zdania rozstrzygającego>" (s.X)

POWOŁANE: art. ... ; orzeczenia ...  -> do weryfikacji (ekstraktor-cytatow-pl -> citation-grounding-pl)
ROLE NIEOBECNE: <lista, jeśli brak np. zdania odrębnego>

Granice

• Streszczenie jest ekstraktywne - wierne słowom sądu, ale to nadal wybór zdań; pełną wykładnię i ocenę linii orzeczniczej robi prawnik.
• Skill nie ocenia trafności orzeczenia ani nie buduje glosy - dostarcza uporządkowany, cytowalny szkielet do dalszej pracy.
• Role retoryczne to model polskiego uzasadnienia; nietypowa struktura (np. orzeczenia TSUE, postanowienia wpadkowe) może wymagać ręcznej korekty segmentacji.

Atrybucja

Metoda (segmentacja orzeczenia przez role retoryczne zdań + streszczenie ekstraktywne) oparta na OpenNyAI / Opennyai (Legal-NLP-EkStep), licencja MIT. Indyjskie role i modele NLP porzucone; role retoryczne polskiego orzeczenia, reguły ekstrakcji i format wyjścia to oryginalne opracowanie MateMatic. Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.

Wspólne reguły wtyczki orzecznictwo-zrodla (Orzecznictwo i źródła)

Te reguły obowiązują w każdym skillu tej wtyczki, także gdy sam skill milczy. Są skopiowane do każdego skilla, więc działają zarówno po instalacji całej wtyczki, jak i pojedynczego skilla. Pełniejszy standard: https://github.com/matematicsolutions/awesome-matematic-skills-pl/tree/main/references

Źródła, nie pamięć

Ten plugin pobiera przepisy i orzecznictwo z baz przez konektory MCP (read-only, publiczne API). Każda teza prawna należy do jednej z klas:

• Zweryfikowane - potwierdzone w bazie, z sygnaturą i źródłem: (wyrok NSA II FSK NNNN/RR, SAOS).
• Do sprawdzenia - prawdopodobne, jeszcze niepotwierdzone: [zweryfikuj w EUR-Lex].
• Nie używać - sygnatura lub przepis bez pokrycia w bazie. Pomiń, nie zmyślaj numeru.

Samo istnienie sygnatury nie wystarcza - sprawdź treść orzeczenia, czy rozstrzyga to, co mu przypisujesz. Linia orzecznicza bywa zmienna; aktualność ocenia człowiek.

Konektory w tym pluginie

Plik .mcp.json deklaruje konektory polskich i unijnych źródeł (SAOS, KRS, EUR-Lex). Działają read-only na publicznych danych. Wymagają node/npx w środowisku. Dane sprawy objęte tajemnicą lub wrażliwe - oceń osobno, czy w ogóle wnosić je do narzędzia; przy wątpliwości nie przekazuj.

Bramka człowieka

Wynik to projekt do weryfikacji. Nic nie zostaje wysłane ani złożone, zanim sprawdzi to uprawniony człowiek, który bierze odpowiedzialność zawodową.

Pobieranie spoza MCP

Oprócz konektorów plugin zawiera skill webwright-legal-pl - pobiera orzeczenia z serwisów niedostępnych przez MCP (orzeczenia.ms.gov.pl, sn.pl, trybunal.gov.pl, EUR-Lex PL) przez przeglądarkę (Playwright). Te same reguły: dane wrażliwe oceniaj osobno, wynik to projekt do weryfikacji.

Zakres pluginu

Plugin dostarcza wyszukiwanie i pobieranie źródeł prawa PL/UE. Nie zastępuje analizy prawnej ani weryfikacji cytatu - tę warstwę daje plugin "fundament weryfikacyjny" (zalecany razem).