Routing autorytetu źródła PRZED udzieleniem odpowiedzi prawnej - mapuje pytanie na warstwy źródeł prawa polskiego i unijnego (Konstytucja, ratyfikowane umowy międzynarodowe, prawo UE z zasadą...
Zanim powstanie odpowiedź prawna, trzeba wiedzieć, które źródło ją kontroluje. Model, który zaczyna od wniosku i dopiero potem dobiera przepis, robi to w złej kolejności - najpierw mapa warstw, potem research, na końcu teza.
Ten skill jest warstwą PRZED groundingiem. Rozgraniczenie trzech skilli:
Skill nie udziela porady prawnej. Produkuje mapę źródeł i kolejność weryfikacji. Wynik jest projektem do przejścia przez bramkę człowieka.
Katalog jest ZAMKNIĘTY - jeśli akt nie mieści się w art. 87 Konstytucji, nie wiąże obywatela.
| # | Źródło | Podstawa | Uwagi kolizyjne |
|---|---|---|---|
| 1 | Konstytucja RP | art. 8 ust. 1 | najwyższe prawo RP |
| 2 | Ratyfikowane umowy międzynarodowe | art. 91 | za zgodą ustawową: pierwszeństwo przed ustawą (art. 91 ust. 2) |
| 3 | Prawo UE | art. 91 ust. 3 + traktaty | pierwszeństwo przed ustawą; patrz niżej |
| 4 | Ustawy | art. 87 ust. 1 | rdzeń researchu krajowego |
| 5 | Rozporządzenia wykonawcze | art. 92 | tylko na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w jego granicach |
| 6 | Akty prawa miejscowego | art. 87 ust. 2, art. 94 | wiążą na obszarze działania organu |
| - | Akty wewnętrzne (uchwały RM, zarządzenia) | art. 93 | NIE wiążą obywatela - tylko jednostki podległe; nie mogą być podstawą decyzji wobec obywatela |
Prawo UE w tej mapie:
Polska nie zna precedensu w sensie common law, ale warstwa orzecznicza faktycznie steruje wykładnią. Status każdego sądu jest inny:
| Sąd | Status autorytetu |
|---|---|
| TK | orzeczenia mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji) |
| SN | uchwały; uchwały składu 7 sędziów mogą uzyskać moc zasady prawnej - wiążą składy SN [DO SPRAWDZENIA - art. 87-88 ustawy o SN z 2017 r.] |
| NSA | uchwały 7 sędziów / całej izby - wiążą składy sądów administracyjnych w danej sprawie i pośrednio linię orzeczniczą |
| TSUE | wykładnia prawa UE wiąże sądy krajowe; pytania prejudycjalne (art. 267 TFUE) |
| ETPC | wyroki wiążą państwo-stronę w sprawie; linia strasburska jako autorytet wykładni EKPC |
| Instrument | Organ | Charakter |
|---|---|---|
| Interpretacje ogólne | MF | ochrona każdego, kto się zastosuje |
| Interpretacje indywidualne | KIS | ochrona wnioskodawcy |
| Objaśnienia podatkowe | MF | ochrona jak przy interpretacji ogólnej |
| Wytyczne i decyzje | UODO / EROD | praktyka organu, nie przepis |
| Wytyczne, decyzje, wyjaśnienia | UOKiK | praktyka organu |
| Stanowiska i komunikaty | KNF | oczekiwania nadzorcze |
Soft law nigdy nie wygrywa kolizji z ustawą. Cytuj jako praktykę organu, wyraźnie oddzieloną od normy.
Klasyfikuj pytanie do warstw. Które warstwy mogą kontrolować odpowiedź? Zwykle 2-3 (np. RODO: rozporządzenie UE + ustawa krajowa + wytyczne EROD/UODO
Ustal kolejność weryfikacji. Od najwyższej warstwy w dół: norma nadrzędna wyznacza ramy, zanim spojrzysz na przepis wykonawczy czy praktykę organu. Soft law czyta się NA KOŃCU, na tle normy.
Sprawdź kolizje. Reguły: lex superior derogat legi inferiori, lex specialis derogat legi generali, lex posterior derogat legi priori (ale lex posterior generalis non derogat legi priori speciali). Plus pierwszeństwo prawa UE przed ustawą. Kolizję nierozstrzygalną regułami flaguj człowiekowi.
Wskaż konektor do każdej warstwy:
| Warstwa | Konektor |
|---|---|
| Ustawy, rozporządzenia, teksty jednolite (ISAP) | sejm-eli-mcp |
| Orzecznictwo SN / TK / sądy powszechne / KIO | saos-orzecznictwo |
| Prawo UE, orzecznictwo TSUE (EUR-Lex) | eu-sparql-search |
| Decyzje i wytyczne UODO | uodo-grounding-pl |
| Orzecznictwo KIO (zamówienia publiczne) | kio-grounding-pl |
| Stan rejestrowy podmiotu (KRS) | krs-grounding-pl |
Flaguj wersję czasową. Zawsze trzy pytania:
Zwracaj dokładnie ten szablon:
# Mapa źródeł: [pytanie w jednym zdaniu]
Stan prawny na dzień: [data zdarzenia / dziś - wybór uzasadnij]
| Warstwa | Akt / źródło | Konektor | Status weryfikacji | Flagi |
|---|---|---|---|---|
| Prawo UE | [rozporządzenie / dyrektywa + art.] | eu-sparql-search | zweryfikowane / do sprawdzenia | [transpozycja? skutek bezpośredni?] |
| Ustawa | [ustawa + art.] | sejm-eli-mcp | zweryfikowane / do sprawdzenia | [wersja czasowa, vacatio legis] |
| Rozporządzenie | [akt wykonawczy] | sejm-eli-mcp | zweryfikowane / do sprawdzenia | [upoważnienie ustawowe aktualne?] |
| Orzecznictwo | [TK / SN / NSA / TSUE / ETPC] | saos-orzecznictwo / eu-sparql-search | do sprawdzenia | [uchwała? zasada prawna? linia zmienna?] |
| Soft law | [interpretacja / wytyczne / stanowisko] | uodo-grounding-pl (poza UODO: brak konektora - weryfikacja ręczna) | do sprawdzenia | [nie jest źródłem prawa] |
## Kolejność weryfikacji
1. [źródło] - bo [reguła hierarchii]
2. ...
## Kolizje
[lex superior / specialis / posterior / pierwszeństwo UE - albo "nie wykryto";
kolizja nierozstrzygalna -> bramka człowieka]
## Flagi czasowe
[wersja przepisu, vacatio legis, przepisy przejściowe - albo "brak"]
## Do bramki człowieka
[co wymaga decyzji prawnika zanim powstanie odpowiedź]
Artykuł, którego nie potwierdzono w bazie w tej sesji, oznaczaj [DO SPRAWDZENIA] - nigdy nie podawaj numeru z pamięci jako pewnika.
Mapa źródeł to projekt researchu, nie odpowiedź prawna. Uprawniony człowiek:
Nic nie wychodzi do klienta na podstawie samej mapy.
Te reguły obowiązują w każdym skillu tej wtyczki, także gdy sam skill milczy. Są skopiowane do każdego skilla, więc działają zarówno po instalacji całej wtyczki, jak i pojedynczego skilla. Pełniejszy standard: https://github.com/matematicsolutions/awesome-matematic-skills-pl/tree/main/references
Ten plugin pobiera przepisy i orzecznictwo z baz przez konektory MCP (read-only, publiczne API). Każda teza prawna należy do jednej z klas:
(wyrok NSA II FSK NNNN/RR, SAOS).[zweryfikuj w EUR-Lex].Samo istnienie sygnatury nie wystarcza - sprawdź treść orzeczenia, czy rozstrzyga to, co mu przypisujesz. Linia orzecznicza bywa zmienna; aktualność ocenia człowiek.
Plik .mcp.json deklaruje konektory polskich i unijnych źródeł (SAOS, KRS, EUR-Lex). Działają read-only na publicznych danych. Wymagają node/npx w środowisku. Dane sprawy objęte tajemnicą lub wrażliwe - oceń osobno, czy w ogóle wnosić je do narzędzia; przy wątpliwości nie przekazuj.
Wynik to projekt do weryfikacji. Nic nie zostaje wysłane ani złożone, zanim sprawdzi to uprawniony człowiek, który bierze odpowiedzialność zawodową.
Oprócz konektorów plugin zawiera skill webwright-legal-pl - pobiera orzeczenia z serwisów niedostępnych przez MCP (orzeczenia.ms.gov.pl, sn.pl, trybunal.gov.pl, EUR-Lex PL) przez przeglądarkę (Playwright). Te same reguły: dane wrażliwe oceniaj osobno, wynik to projekt do weryfikacji.
Plugin dostarcza wyszukiwanie i pobieranie źródeł prawa PL/UE. Nie zastępuje analizy prawnej ani weryfikacji cytatu - tę warstwę daje plugin "fundament weryfikacyjny" (zalecany razem).